PDF 

Izrael - Powstanie Izraela

Naród żydowski od początku I tysiąclecia pozostawał w tzw. diasporze. Była to nacja, która wypędzona z własnego kraju (historycznie Królestwo Palestyny), rozbita i rozdrobniona, mieszkała na terytorium różnych państw. Zgodę na zamieszkanie w danym kraju wydawał władca, który dostrzegając korzyści płynące z osadnictwa, nierzadko obdarzał przybyszów dodatkowymi przywilejami. Jednak, począwszy od lat 90’ XIX wieku, narodziła się ideologia zwana syjonizmem.

Sir Alfred Balfour
Sir Alfred Balfour
Ta forma nacjonalizmu zakładała stworzenie niepodległego państwa żydowskiego. Sprzyjała temu również rosnąca fala antysemityzmu w Europie np. francuska sprawa Alfreda Dreyfusa. W 1897 r. doszło do kongresu syjonistów w Bazylei, w trakcie którego poruszono kwestię, gdzie państwo izraelskie mogłoby zostać utworzone. Oprócz terenu byłego Królestwa Palestyny rozważano również fragment terytorium Rosji, a także deltę Amazonki. Podczas I wojny światowej, na froncie bliskowschodnim Wielka Brytania zdecydowała się na utworzenie legionu złożonego z rekrutów żydowskiego pochodzenia. Dowództwo nad nim objął lord A. Balfour. Po roku 1918, w zamian za walkę z Turcją, utworzona została „żydowska siedziba narodowa” na obszarze Jerozolimy. Było to brytyjskie terytorium mandatowe, przejęte po rozpadzie Imperium Tureckiego. Niezwykle intensywne osadnictwo żydowskie w okresie międzywojennym doprowadziło jednak do konfliktów z osiadłą na tym terenie, ludnością arabską.

 

Powstanie Izraela

W czasie II wojny światowej ludność żydowska na terenie żydowskiej siedziby narodowej została zasilona m.in. poprzez cześć oddziałów polskiej armii gen. Andersa. W związku z eskalacją konfliktu między osadnikami a mieszkańcami w 1947 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ zdecydowało o podziale Palestyny na dwa państwa: cześć arabską i część żydowską (ok. 56% terytorium). 14 maja 1948 r. proklamowano utworzenie państwa Izrael. Pierwszym prezydentem nowego tworu międzynarodowego został Chain Weizman. Izrael nie został jednak uznany przez utworzoną w 1945 r. Ligę Państw Arabskich. Regularny atak, wspierany przez arabskich mieszkańców oraz Wielką Brytanię, został zatrzymany przez siły żydowskie. Powszechne zaangażowanie społeczne (np. czynny udział kobiet w wojnie) doprowadziły do zawarcia szeregu rozejmów do roku 1949 r. Niebanalny wkład w ten dyplomatyczny sukces miała sama ONZ. W wyniku działań wojennych Izrael zwiększył swoje terytorium o 1/3 stanu początkowego. Zajął również miasto Jerozolimę i mimo sprzeciwu ONZ ogłosił ją stolicą państwa. Młode państwo uzyskało początkowo wsparcie ZSRR na arenie międzynarodowej. Z czasem orientacja polityczna skierowała się bardziej na państwa zachodnie. Pierwszym podmiotem, który uznał Izrael były Stany Zjednoczone, w których Żydzi stanowili ponad dziesięciomilionową mniejszość etniczną.

 
Wszelkie prawa zastrzeżone © EduGlob ul.Okulickiego 8/8 03-984 Warszawa